8.10 Kolonializm w XIX w.

Jaka była geneza napięć w hiszpańskiej Ameryce pomiędzy rodzimą ludnością a metropolią?

W hiszpańskich koloniach władze sprawowali europejscy urzędnicy mianowani przez króla. To wywoływało opór miejscowej zamożnej białej ludności, tzw. Creolów.

Co przyniosło istotną zmianę w sytuacji politycznej w Ameryce Południowej?

Wojny napoleońskie i zajęcie Hiszpanii przez Napoleona.

Podaj nazwiska i imiona dwóch tzw. Libertadorów, którzy stanęli na czele powstańców walczących z Hiszpanami.

José de San Martín i Simón Bolívar.

Jakie były przyczyny ekspansji kolonialnej w XIX stuleciu?

Dążenia do pozyskania tanich źródeł surowców, poszerzenia rynków zbytu, ograniczenia problemów społecznych w metropoliach, podniesienia prestiżu państwa oraz realizacji idei kolonializmu.

Jakie problemy społeczne metropolii próbowano rozwiązać poprzez ekspansję kolonialną?

Problemy takie jak przeludnienie i bezrobocie.

Na czym polegała idea kolonializmu XIX wieku?

Polegała na udostępnianiu zdobyczy cywilizacji ludziom stojącym na niższym poziomie rozwoju.

Jakie były przyczyny ekspansji kolonialnej w XIX stuleciu?

Dążenia do pozyskania tanich źródeł surowców, poszerzenia rynków zbytu, ograniczenie problemów społecznych metropolii, podniesienie prestiżu państwa oraz realizacja idei kolonializmu.

Jakie problemy społeczne Metropolii próbowano rozwiązać poprzez ekspansję kolonialną?

Problemy takie jak przeludnienie i bezrobocie.

Na czym polegała idea kolonializmu XIX wieku?

Polegała na udostępnianiu zdobyczy cywilizacji ludziom stojącym na niższym poziomie rozwoju.

Jakie najważniejsze terytoria kontrolowała Wielka Brytania u progu XIX wieku?

Kanadę i Australię oraz za pośrednictwem Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej – Indię.

Jakie okoliczności dały impuls do brytyjskiej ekspansji kolonialnej w pierwszej połowie XIX wieku?

Zwycięstwa z okresu wojen napoleońskich, które zapewniły dominację na morzach, oraz rosnące potrzeby brytyjskiego przemysłu.

Od jakiego obszaru Wielka Brytania rozpoczęła na poważnie swoją ekspansję w Afryce?

Od zajęcia od Holendrów Kraju Przylądkowego.

Jakie najważniejsze obszary opanowali Brytyjczycy w drugiej połowie XIX wieku?

Egipt, Sudan, Nigerię i Rodezję.

Jaki był skutek powstania Kompanii Wschodnioindyjskiej w latach 1857-1859 dla Indii?

Zlikwidowano Kompanię Wschodnioindyjską, a na czele brytyjskiej administracji stanął wicekról, urzędnik podlegający bezpośrednio rządowi brytyjskiemu.

Jaki był skutek wojen opiumowych?

Konflikt osłabił Chiny i sprawił, że zagraniczni kupcy uzyskali możliwość działania w całym państwie.

W którym roku i jaka była geneza powstania bokserów?

W 1899 roku przeciwko zależności od obcych mocarstw wybuchło powstanie bokserów.

Opisz sytuację polityczną kolonii brytyjskich o statusie dominium.

Otrzymały one szeroką autonomię wewnętrzną, lecz zachowały podległość władcom brytyjskim.

Omów wielkość Imperium Brytyjskiego u progu XX wieku pod względem powierzchni i populacji.

Wielka Brytania władała niemal 1,4 mln km² powierzchni ziemi zamieszkiwaną przez 1,4 mld ludności.

Nad jakimi kluczowymi strategicznie punktami komunikacji morskiej na świecie spróbowali uzyskać kontrolę Brytyjczycy?

M.in. nad Gibraltarem, Kanałem Sueskim, Wybrzeżem Morza Czarnego, Singapurem, Hongkongiem i Przylądkiem Dobrej Nadziei.

Z czyjej inicjatywy i w którym roku rozpoczął się podbój Algieru i ile on trwał?

Francja powróciła do polityki kolonialnej z inicjatywy Karola X Bourbona w 1830 roku i rozpoczęła podbój Algieru, który trwał kilkanaście lat.

Jakie nowe nabytki kolonialne Francja uzyskała za panowania Napoleona III?

Południową część Półwyspu Indochińskiego, m.in. Wietnam, Laos i Kambodżę.

Dlaczego władze III Republiki rozpoczęły zintensyfikowaną ekspansję kolonialną po klęsce z Prusami w 1871 roku? Jakie terytoria Francja opanowała do końca XIX wieku?

Ekspansja kolonialna pozwoliła odbudować prestiż państwa. Francja opanowała obszar Afryki Zachodniej, Środkowej, Tunezję, Madagaskar i Somalię Francuską.

Jakie terytoria w latach 80. XIX wieku podporządkowały sobie Niemcy w Afryce?

Terytoria dzisiejszej Tanzanii, Namibii, Kamerunu i Togo.

Jaka była charakterystyka niemieckiej kolonizacji Afryki pod względem traktowania ludności tubylczej?

Osadnicy niemieccy zakładali farmy i usuwali rodzimych mieszkańców, co doprowadzało do buntów i powstań.

Jakie terytoria na Oceanie Spokojnym zajęli Niemcy?

Część Nowej Gwinei, archipelag Bismarcka oraz odkupioną od Hiszpanii Mikronezję.

Kiedy Włochy dołączyły się do rywalizacji o kolonie?

W latach 80. XIX wieku.

W jakich latach trwała wojna włosko-turecka o Libię?

W latach 1911-1912.

Jaka była geneza tego, że Belgia w 1908 roku uzyskała Kongo?

Doszło do zmiany statusu kolonii poprzez prasowe reportaże o brutalnym wyzysku jej mieszkańców przez króla Leopolda II. W ten sposób władzę nad kolonią przejęła bezpośrednio Belgia.

Jakie terytoria Rosja podporządkowała sobie w pierwszej połowie XIX wieku na Kaukazie?

Gruzję, Armenię i Azerbejdżan.

Jakie były skutki ekspansji kolonialnej?

Dominacja polityczna Europy i USA, niszczenie wielu państw i ludów, utrwalenie podziału gospodarczego świata na państwa uprzemysłowione i na zaplecze surowcowe, ekspansja kultury europejskiej, przyśpieszenie rozwoju gospodarczego metropolii.

Kim byli shoguni w Japonii?

Byli to dowódcy wojskowi, którzy faktycznie sprawowali władzę w Japonii od XVII wieku.

Jaka była sytuacja polityczna Japonii do interwencji rządu USA?

Od XVII wieku władze w Japonii sprawowali szoguni, a cesarze pełnili jedynie funkcje reprezentacyjne.

W którym roku rząd USA doprowadził do demonstracji siły zbrojnej wobec Japonii i jaki był tego skutek?

W 1853 roku. Doprowadziło to do nawiązania stosunków dyplomatycznych i podpisania układów handlowych z Japonią.

W którym roku rządy objął cesarz Mutsuhito?

1867.

Jakie reformy podjął cesarz Mutsuhito?

Przekształcił państwo w monarchię konstytucyjną z rozległą władzą cesarską, zlikwidował feudalizm, wprowadził powszechną służbę wojskową i edukację, nowoczesną administrację oraz rozwój przemysłu.

Jaki był skutek rewolucji Meiji dla Japonii pod względem gospodarczym i pod względem pozycji politycznej na arenie międzynarodowej?

Japonia stała się krajem wysoko rozwiniętym z aspiracjami do poszerzenia własnego terytorium i rywalizacji z mocarstwami europejskimi.

Omów ekspansję Japonii na przełomie XIX i XX wieku pod względem terytorialnym oraz pod względem umocnienia pozycji w regionie

W wyniku wojny z Chinami w latach 1894–1895 Japonia zajęła Formozę i archipelag Peskadorów, a zwycięstwo nad Rosją w 1905 roku zapewniło Japończykom umocnienie ich pozycji w tym regionie.