questão  |
resposta |
Jakie są podstawowe etapy pracy silnika turbinowego? começar a aprender
|
|
Intake → compression → combustion → turbine → exhaust. Turbine napędza compressor/fan, a reszta energii daje thrust.
|
|
|
Dlaczego turbofan jest wydajny przy prędkościach poddźwiękowych? começar a aprender
|
|
Bo przyspiesza dużą masę powietrza o relatywnie małą różnicę prędkości.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Stosunek masy powietrza omijającego core do masy przepływającej przez core.
|
|
|
Po co silnik ma kilka spool? começar a aprender
|
|
Żeby różne części compressor/turbine mogły obracać się z optymalnymi dla siebie prędkościami.
|
|
|
Co oznaczają N1 i N2 w typowym two-spool turbofan? começar a aprender
|
|
N1 = low-pressure spool/fan. N2 = high-pressure spool.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Stosunek ciśnienia wylotowego silnika do ciśnienia na wlocie; w części silników służy jako wskaźnik thrust.
|
|
|
Dlaczego compressor zwiększa zarówno ciśnienie, jak i temperaturę? começar a aprender
|
|
Bo dodaje energię mechaniczną do przepływającego powietrza.
|
|
|
Co napędza compressor podczas normalnej pracy silnika? começar a aprender
|
|
Turbine odbiera energię ze spalin i przez shaft napędza compressor.
|
|
|
Dlaczego nie całe powietrze z compressor trafia do spalania? começar a aprender
|
|
Duża część służy do chłodzenia, mieszania spalin i kontroli temperatury turbine.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Automatycznie steruje m.in. fuel flow, thrust, startem i ochroną limitów silnika.
|
|
|
Jaka jest główna zaleta FADEC? começar a aprender
|
|
Zmniejsza workload i chroni silnik przed wieloma nieprawidłowymi ustawieniami.
|
|
|
Czym różni się compressor stall od surge? começar a aprender
|
|
Stall to lokalne oderwanie przepływu na łopatkach. Surge to duże załamanie przepływu całego compressor, czasem z chwilowym reverse flow.
|
|
|
Co może wywołać compressor stall/surge? começar a aprender
|
|
Zaburzony inlet flow, szybka zmiana power, FOD, icing albo usterka compressor/control system.
|
|
|
Jak może objawiać się poważny compressor stall/surge? começar a aprender
|
|
Bang/rumble, vibration, wahania parametrów, spadek thrust i możliwy wzrost EGT.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Start, podczas którego temperatura turbine przekracza dozwolony limit.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Silnik nie przyspiesza do normalnego idle i zatrzymuje się na zbyt niskich obrotach.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Fuel trafia do silnika, ale nie dochodzi do ignition — w silniku/exhaust zostaje niespalone paliwo.
|
|
|
Dlaczego podczas startu silnika szczególnie pilnujemy temperatury? começar a aprender
|
|
Airflow jest jeszcze mały, więc zbyt dużo fuel przy małych obrotach może szybko przegrzać turbine.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Daje niezależnie od głównych silników electrical power i/lub pneumatic air.
|
|
|
Dlaczego możliwości APU mogą maleć z wysokością? começar a aprender
|
|
Mniejsza gęstość powietrza ogranicza mass flow i możliwości compressor.
|
|
|
Do czego używa się bleed air? começar a aprender
|
|
M.in. do air conditioning, pressurisation, engine start i thermal anti-icing — zależnie od typu.
|
|
|
Skąd pobierane jest engine bleed air? começar a aprender
|
|
Z odpowiednich stopni compressor.
|
|
|
Dlaczego nie używa się high-stage bleed, jeśli wystarcza low-stage? começar a aprender
|
|
Bo pobranie powietrza z wyższego stopnia bardziej obciąża silnik i pogarsza performance.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Chłodzi, reguluje i przygotowuje compressed air przed doprowadzeniem go do cabin.
|
|
|
Co głównie steruje cabin pressure? começar a aprender
|
|
Ilość powietrza wypuszczanego przez outflow valve.
|
|
|
Dlaczego cabin pressure steruje się głównie outflow valve, a nie PACK flow? começar a aprender
|
|
Łatwiej precyzyjnie regulować ciśnienie przez kontrolę odpływu niż ciągle zmieniać inflow.
|
|
|
Czym jest differential pressure? começar a aprender
|
|
Różnica między cabin pressure a outside pressure.
|
|
|
Dlaczego differential pressure ma limit? começar a aprender
|
|
Bo fuselage jest pressure vessel i nie może przekroczyć swoich limitów strukturalnych.
|
|
|
Co chroni przed nadmiernym positive/negative differential pressure? começar a aprender
|
|
|
|
|
Dlaczego podczas depressurisation rośnie cabin altitude? começar a aprender
|
|
Cabin pressure spada w stronę niskiego outside pressure, więc odpowiada coraz większej wysokości.
|
|
|
Jaka jest podstawowa zasada architektury electrical system? começar a aprender
|
|
Jest kilka niezależnych źródeł i busów, żeby pojedyncza awaria nie odcięła essential systems.
|
|
|
Jakie są typowe główne źródła electrical power w locie? começar a aprender
|
|
Engine-driven generators; dodatkowo zależnie od typu APU, batteries i emergency sources.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
|
|
|
Po co samolot ma battery poza startem APU/silnika? começar a aprender
|
|
Jako zapasowe źródło DC dla essential systems i do podtrzymania zasilania po utracie generatorów.
|
|
|
Do czego służy static inverter? começar a aprender
|
|
Zamienia DC na AC dla wybranych odbiorników, jeśli samolot jest w niego wyposażony.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Odłączanie mniej ważnych odbiorników, żeby zachować energię dla essential systems.
|
|
|
Dlaczego electrical buses są rozdzielone, ale mogą być łączone? começar a aprender
|
|
Rozdzielenie ogranicza skutki awarii, a połączenie pozwala zasilić więcej systemów z pozostałego źródła.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Daje ograniczone emergency hydraulic i/lub electrical power po utracie normalnych źródeł.
|
|
|
Dlaczego w samolotach używa się hydrauliki? começar a aprender
|
|
Bo pozwala kompaktowymi actuatorami wytwarzać bardzo duże siły i precyzyjnie nimi sterować.
|
|
|
Czym różni się hydraulic pressure od flow? começar a aprender
|
|
Pressure daje możliwość wytworzenia siły. Flow jest potrzebny, żeby actuator rzeczywiście się poruszał.
|
|
|
Czy prawidłowe hydraulic pressure gwarantuje prawidłową pracę actuator? começar a aprender
|
|
Nie. Możemy mieć pressure, ale zbyt mały flow, np. przez restriction lub problem z pump/fluid supply.
|
|
|
Do czego służy hydraulic accumulator? começar a aprender
|
|
Magazynuje energię hydrauliczną, tłumi wahania pressure i może zapewnić ograniczoną rezerwę.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Przekazuje hydraulic power między systemami bez mieszania ich hydraulic fluid.
|
|
|
Dlaczego hydraulic systems są rozdzielone? começar a aprender
|
|
Żeby leak lub failure jednego systemu nie zabrał wszystkich ważnych funkcji.
|
|
|
Po co pressurise hydraulic reservoir? começar a aprender
|
|
Żeby zapewnić dodatnie ciśnienie na inlet pomp i ograniczyć ryzyko cavitation.
|
|
|
Do czego służy fuel crossfeed? começar a aprender
|
|
Pozwala zasilać engine z innego tank/feed path niż normalnie.
|
|
|
Czym różni się fuel crossfeed od fuel transfer? começar a aprender
|
|
Crossfeed zmienia, skąd engine pobiera fuel. Transfer fizycznie przenosi fuel między tankami.
|
|
|
Dlaczego fuel imbalance jest niepożądany? começar a aprender
|
|
Powoduje lateral imbalance i może zwiększać drag, structural loads oraz potrzebę użycia controls.
|
|
|
Po co są fuel boost pumps? começar a aprender
|
|
Zapewniają dodatnie fuel pressure do engine feed i ograniczają ryzyko przerwania zasilania/vapour formation.
|
|
|
Dlaczego czasem trzeba monitorować fuel temperature? começar a aprender
|
|
Bo przy bardzo niskiej temperaturze można zbliżyć się do freezing limit paliwa.
|
|
|
Czym różni się mechanical flight control od fly-by-wire? começar a aprender
|
|
Mechanical przekazuje input fizycznymi połączeniami. FBW wysyła sygnał elektryczny do komputerów, które sterują actuatorami.
|
|
|
Czy fly-by-wire oznacza elektryczne napędzanie control surfaces? começar a aprender
|
|
Nie. Command jest elektryczny, ale actuators mogą być hydraulic, electro-hydraulic albo electric.
|
|
|
Dlaczego FBW wymaga dużej redundancji? começar a aprender
|
|
Pojedynczy computer, sensor lub electrical failure nie może spowodować utraty podstawowego sterowania.
|
|
|
Do czego służy anti-skid? começar a aprender
|
|
Reguluje brake pressure tak, żeby koła nie blokowały się i hamowanie było możliwie skuteczne.
|
|
|
Dlaczego zablokowane koło gorzej hamuje na mokrej RWY? começar a aprender
|
|
Traci optymalną tyre/runway friction i łatwiej wpada w skid lub hydroplaning.
|
|
|
|
começar a aprender
|
|
Dąży do określonego deceleration, automatycznie zmieniając brake pressure.
|
|
|
Dlaczego brake temperature jest ważna po high-energy stop? começar a aprender
|
|
Przegrzane brakes/tyres mogą ulec uszkodzeniu, zapalić się albo wymagać długiego cooling.
|
|
|
Czym różni się thermal ice protection od pneumatic boots? começar a aprender
|
|
Thermal używa ciepła. Pneumatic boots cyklicznie odkształcają powierzchnię i odrywają nagromadzony lód.
|
|
|
Dlaczego ogrzewa się pitot probes i inne air-data sensors? começar a aprender
|
|
Żeby ice nie zablokował otworów ani nie zafałszował pressure measurements.
|
|
|
Do czego służą engine/APU fire detection loops? começar a aprender
|
|
Do wykrywania nadmiernej temperatury lub fire, zwykle z redundancją ograniczającą false warnings.
|
|
|
Co ogólnie robi engine fire-isolation control? começar a aprender
|
|
Odłącza od silnika odpowiednie źródła fuel, pneumatic, hydraulic i/lub electrical oraz przygotowuje extinguishing system — dokładny zakres zależy od typu.
|
|
|
Dlaczego po fire warning nie zawsze od razu discharge fire bottle? começar a aprender
|
|
Najpierw odcina się źródła energii i fuel zgodnie z procedure. Agent gaśniczy używa się wtedy, gdy wymaga tego procedura.
|
|
|
Czy carburettor icing może wystąpić przy OAT powyżej 0°C? começar a aprender
|
|
Tak. Spadek ciśnienia w venturi i parowanie paliwa mocno chłodzą mieszankę, więc przy dużej wilgotności lód może powstać nawet w ciepły dzień.
|
|
|
